Vila Sijanke Đermekov, prva moderna jednoporodična kuća na tlu Vojvodine

Vila Đermekov, Trpezarija/salon (iz privatne kolekcije fotografija porodice Geringer)

Mladi bračni par Đermekov bili su tipični predstavnici osnaženog građanskog staleža srpskih intelektualaca koji su svoje poglede usmeravali ka državama Zapadne Evrope i tako postali prenosioci modernih ideja u svojim sredinama.

Raspored prostorija i organizacija prostora je konvencionalna, tipična za buržoaske rezidencije prethodnih decenija. Koncipirana je kao bogata porodična vila sa razuđenim unutrašnjim prostorom. Prostorije su postavlјene oko centralnog salona, odnosno dnevnog boravka – trpezarije.

Vila ima četiri sobe, moderno kupatilo, kuhinju, antre i zimsku terasu. Antre, salon i zimska terasa čine jednu reprezentativnu celinu povezanu otvorima koji su flankirani kaneliranim stupcima sa svedenim kapitelima. Vila je bila tehnički dobro i moderno opremljena.

Vila Đermekov je bila izuzetan primer umerenog evropskog moderniza u svojoj ar deko varijanti bez sekundarnog ukrasa. Međutim, pedesetih godina 20. veka je nadograđen sprat čime je zauvek izgublјena njena stilska celovitost, a samim tim i arhitektonska vrednost, a o njenom originalnom izgledu jedino svedoči sačuvan plan u Istorijskom arhivu u Zrenjaninu i nekoliko starih fotografija.

Današnji izgled vile sa dograđenim spratom

Autor: Bojan Kojičić, istoričar umetnosti – konzervator