Srbija i srpski vladari na Balkanu: Sveti Jovan Vladimir- prvi srpski svetac

Sveti Jovan Vladimir- prvi srpski svetac

Da dobro vidite, prvi srpski svetac nije Sveti Sava, već Jovan Vladimir. Po propasti dinastije Vlastimirovića, posle pogibije Kneza Časlava u borbi sa Mađarima, srpske zemlje su se razjedinile i imali smo mnogo oblasnih gospodara.

Vladimir je rođen verovatno nešto pre 990.godine, kao sin Petrislava, a unuk velikaša Hvalimira. Porodica je verovatno poreklom iz Travunije, okolina Trebinja. Pod svoju vlast su potčinili Travuniju, Zahumlje i Duklju, imali su dominantnu ulogu nad Raškom i Bosnom, drugim srpskim zemljama. I izgleda da su Raška i Bosna duže ostale zajedno posle smrti Časlava, a da su se primorske zemlje prve osamostalile.

Zbog imena Petrislav, Jovan se dovodi u vezu sa potonjom dinastijom Vojisavljevića, koja je dala Kralja Mihajla I, a čiji je sin Petrislav direktan predak dinastija Vukanovića i Nemanjića. Pretpostavljamo da je Jovan Vladimir na presto stupio oko 1000. godine još kao dečak, zbog prerane smrti oca. U sukobu Bugarske i Vizantije bio je na strani Vizantije. Tako je dospeo u ropstvo bugarskog cara Samuila.

Prema legendi ljubav Samuilove ćerke Kosare ga je spasila, a njih dvoje su stupili u brak. Da li je ovo istina, ili je pak istina diplomatski brak, to ne možemo znati. Sačuvani teks nam donosi predanje o ovome:“ I tako je jednog dana careva kćer po imenu Kosara, potaknuta od Svetog Duha, prišla ocu i zatražila da joj dopusti da siđe sa svojim sluškinjama i opere glavu i noge okovanim zatvorenicima, što joj je otac dozvolio. Tako je sišla i počela je da obavlja bogougodno delo. Tada je ugledala Vladimira i videvši da je lepog izgleda, smeran i skroman, i da je pun mudrosti i bogopoštovanja, zastala je da porazgovara sa njim, a njegove reči su joj se učinile slađe od meda i saća.“

 

1014.godine u bici na Bjelasnici, Romeji su razbili bugarsku vojsku, car Samuilo ovo
nije preživeo, preminuo je pošto je video prizor oslepljenih vojnika, kojima su povadili oči, a svakom stotom ostavili po jedno da ih odvede do Prespe, gde mu je bio dvor. Vojska cara Istočnog rimskog carstva, Vasilija Bugaroubice, ređala je pobedu za pobedom.

Srpski knez je pozvan u Prespu, od Samuilovog sina Vladislava, koji ga je ubio u strašnim mukama. Moguće da je računao da će Srbi sklopiti savez sa Vizantijom. Vladimir i Kosara nisu imali dece, a na vlast je došao njegov stricm Dragimir, oblasni vladar u Travuniji. Koji je možda predak Stefana Vojislava. Na kraju Jovan Vladimir je kanonizovan i proglašen za sveca, još pre 1054.godine i velikog crkvenog raskola. Danas Krst Svetog Jovana Vladimira, čuva srpsko bratstvo Androvića kod Bara, i on stoji kao svetionik ranjenog srpstva u Primoriju.

(VojvodinaInfo)

 

 

Autor: Borisav Đondović, master istoričar, doktorand na odeljenju za istoriju Filozofskog fakulteta u Beogradu

Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Znameniti vladari – Knez Mutimir