Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Znameniti vladari – STEFAN PRVOVENČANI

STEFAN PRVOVENČANI

Rođen je verovatno oko 1166.godine, u trenutku kada je njegov otac Nemanja preuzeo vlast. Bio je srednji sin Stefana Nemanje, stariji brat mu je bio Vukan, a mlađi Rastko (Sveti Sava). Njemu je presto pripao 25.marta 1196.godine na saboru u Rasu, po želji njegovog oca. Pretpostavlja se da je ovo bilo zbog njegovog braka sa vizantijskom princezom Evdokijom Anđeo, te zbog toga što je dobio titulu sevastokratora iz Vizantije. Njegov stariji brat Vukan, dobio je na upravu Zetu.

1202.godine Vukan se pobunio protiv brata, te ga zbacio sa vlasti uz pomoć ugarske vojske Kralja Emerika, na vlasti je Vukan, ostao do kraja 1204.godine, ili početka 1205.godine. Ovi događaji su uzrokovali da Emerik svojoj tituli doda (Seruiaeque Rex) da je kralj Srba. Na kraju Stefan je povratio vlast, a ostala je uloga Rastka, odnosno
Svetog Save, u izmirenju svoje braće. Građanski rat je bio zastrašujuć, opisi i taj broj mrtvih se u spisima neće spominjati sve do Maričke bitke 1371.godine.

Ono što znamo je da je Stefanu pomogao bugarski car Kalojan, pobednik nad latinskim krstašima koji su 1204.godine zauzeli i opljačkali Carigrad. Ovo je dovelo do toga da se Stefan drugi put oženi sa mletačkom princezom Anom Dandolo. Po padu Carigrada, carstvo je prešlo u Nikeju, a u Epiru su zavladali Anđeli.

Stefan je 1214.godine ratovao sa Teodorom Anđelom, od koga je privremeno izgubio Skadar. Međutim pošto je Teodora ubio sluga, Stefan je povratio izgubljeno. Tokom
1217.godine Stefan je iz Rima dobio kraljevsku krunu, te je krunisan 1217.godine u
manastiru Žiči.

Почетна - Манастир Жича

Dve godine kasnije patrijarh je u Nikeji dodelio Savi Nemanjiću autokefalnost srpske crkve, tako je njegov brat postao prvi srpski arhiepiskop. Unutar pravoslavlja, odnosno istočnog hrišćanstva formirana je Srpska Pravoslavna Crkva. Stefan je posle svojih predaka Vojisavljevića, uspeo da se izbori za srpsku krunu, za krunu slavne dinastije Nemanjića.

Stefan Prvovenčani je bio i pisac, napisao je žitije Svetog Simeona, odnosno svog oca Stefana Nemanje. Posle prvog srpskog ustanka, njegove mošti su 1813.godine sklonjene u Srem u manastir Fenek.

Stefan je imao 4 sina, a Radoslav, Vladislav i Uroš su postali kraljevi, odnosno svaki put je brat svrgavao brata, a četvrti sin Predislav postao je arhiepiskop Sava II.

Ostalo je zapisano da je svirao gusle, na krsnoj slavi Nemanjića Svetom Nikoli. Preminuo je 1227.godine.

 

 

Autor: Borisav Đondović, master istoričar, doktorand na odeljenju za istoriju Filozofskog fakulteta u Beogradu

 

 

Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Znameniti vladari – Stefan Nemanja u svesti i mitu srpskog naroda 2. deo