Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Znameniti vladari – Stefan Nemanja u svesti i mitu srpskog naroda 2. deo

Stefan Nemanja u svesti i mitu srpskog naroda

Nemanjići nisu prvi srpski vladari, nisu ni prvi srpski kraljevi, ali jesu Mihajlovi potomci. Crkva zbog izuzetne privrženosti dinastije crkvi, čuvala je sećanje na njih i pomogla razvoju legendi, kao i sam narod zbog enormnog jačanja države iznutra. Mihajlo je možda bio kralj, ali nije imao unutrašnju snagu države, da zaredom tuče i ugarske i vizantijske vojske, kao njegovi potomci. Nemanja je bio veliki zadužbinar:“

 Manastir Bogorodice kod Kuršumlije (pre 1168—1172)  ,
 Manastir svetog Nikole kod Kuršumlije (pre 1168) ,
 Manastir svetog Đorđa u Rasu (Đurđevi stupovi) (posle 1168. godine) ,
 Manastir Bogorodice Dobrotvorke (Studenica) (1183-oko 1191)  ,
 Manastir Hilandar (1198)  ,

Pixabay

 Manastir svetog Nikole (Končul ili Kazinovići) na Ibru ,
 Manastir Bogorodice Bistričke na Bistrici kod Bijelog Polja ,
 Ženski manastir Bogorodice u Rasu ,
 Manastir svetog arhangela Mihajla u Skoplju (obnovio)  ,
 Crkva svetog Nikole u Nišu,
 Crkva manastira svetog velikomučenika Pantelejmona u Nišu (obnovio)  ,
 Manastir svete Bogorodice Gradačke (ibarski Gradac), pominje se od njegovog
doba
 Manastir svetog Nikole u Dabru (Banja) kod Priboja, pominje se od njegovog
doba
 Manastir svetog Đorđa u Dabru (Orahovica ili Mažići) kod Priboja, pominje
se od njegovog doba

Православна Епархија нишка
Crkva Svetog Nikole u Nišu

Pored ktitorskih delatnosti, Nemanja je pomagao hrišćanske svetinje u
svetu  :

 Crkvu Svetog groba u Jerusalimu,
 Crkvu svetog Jovana Preteče u Jerusalimu,
 Crkvu svetog Teodosija u pustinji kod Vitlejema,
 Crkvu svetih apostola Petra i Pavla u Rimu,
 Crkvu svetog Nikole u Bariju,
 Manastir Bogorodice Evergetide u Carigradu,
 Manastir svetog Dimitrija u Solunu.

Немањићи и црква Светог Николе у Барију • Фронтал.СРБ
Crkva Svetog Nikole u Bariju

Nemanja je takođe progonio jeretike Bogumile, sledbenike učenja koje je propovedao
bugarski raskolnik Bogumil, a pred njim su izbegli na teritoriju Kotromanića.

Nemanja je posle Jovana Vladimira drugi srpski vladar koji je postao svetitelj. Ono
što je trajno utemeljilo Nemanjiće u svesti srpskog naroda je odbrana Pravoslavlja i
vere. Nemanja se čak dva puta krstio, da pokaže većinskom srpskom rodu, koja je
njegova crkva. Jovan Vladimir je bio vladar pre velikog raskola, a posle raskola primorski vladari su mahom bili u zapadnoj crkvi, a vladari sa kopna mahom u istočnoj crkvi, Nemanjići su ojačali pravoslavlje u primorju, te jasno izabrali kada je podela dobila važnost, da je njihovo mesto pri vaseljenskoj crkvi.

Na veliku žalost srpskog naroda, Srbe rimo-katoličke vere, izgubili smo tokom 19. i 20.veka iz srpskog etničkog korpusa. Kotromanići za razliku od Nemanjića nisu bili čvrsti u veri, paktirali su i sa jeretičkom crkvom, dok ista nije uništena od strane ugarskih
i nemanjićkih vojski, a po potrebi su se zaklinjali i istočnoj i zapadnoj crkvi na vernost.

Nemanja je svog najmlađeg sina poslao u crkvene redove, to je verovatnija opcija nego da je Rastko sam pobegao, ali on je postao prvi srpski arhiepiskop, srpski svetitelj i prosvetitelj, Sveti Sava, njegov brat Stefan postao je kralj, te sveti kralj i kult ustaničke Srbije 19.veka. U tom svetom, u toj odbrani vere danas, kada su većinom rimo-katolici i muslimani srpskog porekla otpali iz srpskog etnosa, leži snaga Nemanjića u današnjim Srbima. Srbi težnj njihovoj slavi i njihovom putu, to je zvezda vodilja u obnovi državnosti srpskih zemalja u 19.veku.

 

 

Autor: Borisav Đondović, master istoričar, doktorand na odeljenju za istoriju Filozofskog fakulteta u Beogradu

Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Znameniti vladari – Stefan Nemanja rodonačelnik dinastije 1. deo