Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Znamenite ličnosti i vladari – Stefan Tvrtko Kotromanić Kralj Srba

Stefan Tvrtko Kotromanić Kralj Srba

Pošto je ban Stefan ostao bez muškog potomstva, njegov sin Vuk preminuo je kao dete, na vlasti ga je nasledio bratanac Tvrtko, sin Vladislava njegovog mlađeg brata.

Promena na prestolu se desila 1353.godine, a Tvrtko je tada imao oko 15 godina.

Pretpostavljamo da je rođen 1338. U početku je vladao njegov otac Vladislav umesto njega, međutim i on je preminuo već 1354.godine. Kao što je Stefana spasao Dušanov rat sa Vizantijom, tako je Tvrtka na početku kao još dečaka spasao rat Lajoša i Dušana, odnosno ni Ugarska ni Dušan nisu mogli da vojno deluju u Bosni.

Međutim Dušan je umro, a srpsko carstvo je bilo u previranju, Tvrtko i manja srpska država našli su se pred ugarskim izazovom. Tako je 1357.godine Tvrtko morao da pristane da preda Ugarskoj mnoge tvrde gradove koje je držao. 1363.godine Tvrtko je morao da
zarati sa Ugarima i uspeo je da pobedi i istera ih. Kotromanići bar je delovalo postajo najmoćniji srpski vladari, ali na kratko to se preokrenulo 1366.godine Tvrtko je morao da beži u Ugarsku zbog pobune plemstva protiv njega.

Na presto je postavljen njegov mlađi brat Vuk, ali do kraja 1367.godine Tvrko je uspeo da se vrati na vlast. Posle toga Tvrtko je krenuo da se meša u sukobe velikaša u carstvu Nemanjića. U savezu sa Lazarom Hrebeljanovićem srušio je Nikolu Altomanovića, koji je pojedinačno bio moćniji od obojice. Nastavio je posle ratove sa Balšićima kojima je postao sused. Na taj način Zahumlje i Travunija, odnosno Hercegovina kako je dobila ima u 15.veku prelazi u ruke Kotromanića, iz ruku Nemanjića.

Odnosno direktnih naslednika loze Nemanjića više nema. Tvrtko je postao pretendent na
srpsku kraljevsku krunu, kao unuk Kralja Dragutina, krunisao se po ugledu na Nemanjiće kao Kralj Stefan Tvrtko 1377.godine u manastiru Mileševi kod Prijepolja.

Njegova titula glasila je kralj Srba, Bosne, Primorja i Humske zemlje. Posle se okrenuo Dalmaciji i osvajanju ovog prostora. Tvrtko je do 1390.godine ovladao Dalmacijom sem Zadra, što je pravoslavnom stanovništvu oko Cetine i Podinarju kod Knina dosta olakšalo život, krenulo je širene pravoslavne crkve, odnosno obnova i izgradnja novih hramova.

Njegovi odredi pod Komandom Vlatka Vukovića, potomka nemanjićkih velikaša iz Gornjeg Podrinja učestvuju na srpskoj strani u mitskoj Kosovskoj bici. Tvrtko je bio sin oca vernika crkve bosanske i majke rimokatoličke vere Jelene Šubić. Izgleda da je bio kršten po rimskom obredu, čak je formalno Ugarima i rimskoj crkvi priznavao prava. Međutim krunisan je po pravoslavnom obredu u pravoslavnom manastiru, te je primio i Pravoslavno
pomazanje, te ktitorski pomagao Pravoslavnu crkvu. Naravno za razliku od Nemanjića kod Kotromanića vera je bila stvar praktičnog izbora u tom trenutku.

Zbog ideje da postane Kralj svih Srba i ujedini sve srpske zemlje na Balkanu, Pravoslavlje je bilo logičan izbor. Tvrtko je preminuo 10.marta 1391.godine nesvršenog posla, u njegovoj državi nastala je borba za vlast, a Turci su sve više pritiskali srpske zemlje.

Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Znamenite ličnosti i vladari – Prvi Kotromanići

Fotografije preuzete sa sr.wikipedia.org

Autor: Borisav Đondović, master istoričar, doktorand na odeljenju za istoriju Filozofskog fakulteta u Beogradu