Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Znamenite ličnosti i vladari – Prvi Kotromanići

Foto izvor: Srbin.info

Prvi Kotromanići

Posle smrti Mateja Ninoslava na vlast dolazi ban Prijezda. Pretpostavlja se da bi ovo moglo da bude oko 1250.godine. Poreklo porodice Kotromanića je nejasno, zna se da su bili rođaci Mateja Ninoslava, spekuliše se da su potomci Bana Borića iz 12.veka, ali
takođe postoji mitska priča da su potomci Kotromana Gota, viteza Nemca koji je u 11.veku došao u srpske zemlje.

Prvi od njih Prijezda je neko o kome ne znamo mnogo. Izgleda da je rano na početku vladavine priznao rimsku veru, da bi sprečio nove pohode na zemlju jeretika i pravoslavaca, ali to je izazvalo bunt unutar same države. Izgleda da je tada vlastela
pokušala da na vlast dovede nekog od njegovih sinova, najverovatnije Stefana.

Ovo je izazvalo još jedan ugarski krstaški napad. Posle je bez većih trzavica vladao do svoje smrti zajedno sa sinovima Stefanom, Prijezdom II, Vukom. Bio je sigurno na vlasti 1287.godine.

Pred kraj njegove vlasti gusari iz mesta Omiš činili su teror prema Veneciji, odnosno
Mletačkoj Republici. Ovo je dovelo do napada Venecije na Omiš te razaranje grada. Tom
prilikom svrgnuti su sa vlasti podanici Kotromanića Kačići.

Posle smrti Prijezde na vlasti su se našli njegovi sinovi Stefan I Kotromanić i Prijezda II Kotromanić, to je bilo oko 1290.godine. Ubrzo na vlasti je ostao samo Stefan. Stefan je oženio ćerku Stefana Dragutina kralja iz dinastije Nemanjića, koje su se tako krvno spojile.

Stefan se našao pred teškim izazovima, tokom građanskih ratova u Ugarskoj, posle smrti Ladislava, uvek je bio na istoj stani kao i svoj tast Dragutin. Tom prilikom saveznici drugih pretendenata, vršili su napade na Bosnu. Odnosno ugarski velikaši hrvatskog porekla Šubići i njihov rođak Hrvatin Stjepanić.

Tokom građanskog rata Dragutina i Milutina, kada je Stefan ostao bez pomoći drugih, veliki delovi Bosne su zauzeti, on se sklonio u istočne i južne krajeve zemlje, većinski pravoslavne uz Rašku. Praktično su Šubići kao ugarski vlastela preuzeli ove srpske prostore.

Stefan je preminuo 1314.godine , najverovatnije u gradu Srebreniku, a formalno ga je nasledio njegov sin Stegfan II Kotromanić. Međutim Mladen Šubić je praktično vladao ovim prostorom kao i Dalmacijom i Hrvatskom u ime ugarskog kralja.

Međutim do 1319.godine Mlečani su vratili Zadar, a Milutin ga je potisnuo iz južne Dalmacije i severnog Huma. Ovo je omogućilo da Stefan II Kotromanić preuzme vlast nad
Bosnom 1322.godine. Po ocu Kotromanić po majci Nemanjić.

Fotografije preuzete sa sr.wikipedia.org

Autor: Borisav Đondović, master istoričar, doktorand na odeljenju za istoriju Filozofskog fakulteta u Beogradu

Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Znamenite ličnosti i vladari – Kralj Milutin