Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Znamenite ličnosti i vladari – Jakšići

Pixabay

JAKŠIĆI

Jakšići su potomci Jakše Brežičića vlastelina Đurađa Brankovića, odnosno njegovog vojskovođe. Jakša je imao tu nemilu dužnost da on vodi srpkse ratnike u opsadi Carigrada. Doduše nisu imali neki hozbiljnih borbi i ratnih zadataka, više su tu bili bitni rudari za potkopavanje zidina. Jakšići su u Despotovini imali posede oko Jagodine.

Da li su izvorno iz tog kraja ili imaju korene u planinskim krajevima kao Kosače, Mrnjavčevići, Brankovići to ne znamo. Sinovi Jakšini su 1464.godine sa podanicima i ratnicima prešli u Ugarsku kraljevini. Stefan i Dmitar Jakšić dobili su posed u Nadlaku. To je na prostoru današnje Rumunije blizu grada Arada.

Jakšići su ratovali protiv Turaka, ali i na prostoru današnje Slovačkeprotiv Poljaka i Nemaca.

Imali su preko 60 poseda u današnjoj Rumuniji, te su bili veliki ktitori manastira Hilandara. Vojvoda Jovan Jakšić je komandovao odredom koji je oslobodio Golubac tokom pohoda 1481.godine. Prilikom povlačenja iz Srbije sa vojskom se u dva navrata povuklo i oko 110.000 Srba koji su naseljeni u okolini Temišvara.

Vojvoda Dmitar Jakšić, vraćajući se iz Turske, gde je bio kao poslanik kraljev kod sultana, je u blizini Smedereva bio napanut i teško ranjen. Od te rane je i umro 8. novembra 1486. godine, dok je Stefan umro 1489. godine. Stefanov sin Marko Jakšić učestvovao je u bici na Mohaču 1526. godine. Jakšići su učestvovali na strani plemstva u ratu u Ugarskoj protiv krstaša 1514.godine kao i većina Srba.

Direktni potomak porodice Jakšić je ruski car Ivan IV Grozni, preko treće ćerke
Stefana Jakšića Ane i njene ćerke Jelene Vasiljevne, supruge ruskog velikog kneza
Vasilija Ivanoviča.

Poznati Jakšići:

Jakša Brežičić, vojvoda despota Đurđa Brankovića.
Stefan Jakšić (?-1489), oženio se Milicom.
Dmitar Jakšić, mlad umro.
Stefan Jakšić, oženio se Milicom, kćeri vojvode Miloša Belmuževića.
Marko Jakšić (?-1537), oženio se Poliksenom.

Stefan Jakšić
Jovana Jakšić, 1536. udata za Mihaila Bakića.
Jelisaveta Jakšić, udata za Nikolu Docija.
Marija Jakšić, udata za Kolomana Artandija.
Milica (Potencija) Jakšić, udata za Jovana Kendefija.
Margita Jakšić, udata za Božidara Patočija.
Sholastika Jakšić, udata za Vladislava Zelemirija.
Ana Jakšić, udata za Gašpara Banfija, kasnije preudata.
Ana Jakšić Glinska
Jelena Jakšić, udata za despota Jovana Brankovića.
Irina Jakšić, udata za Matiju Hercegovića Kosaču.
Dmitar Jakšić (?-1486), oženio se Jelenom.
Jovan Jakšić
Dmitar Jakšić (?-1510)
Petar Jakšić, oženio se Katarinom.
Dmitar Jakšić (?-1539)
Nikola Jakšić (?-1539)
Jovan Jakšić (?-1543)
Đorđe Jakšić

 

 

Autor: Borisav Đondović, master istoričar, doktorand na odeljenju za istoriju Filozofskog fakulteta u Beogradu

 

 

Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Brankovići u Sremu