Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Znamenite ličnosti i vladari – Banovi Borić i Kulin

Vitezovi, Ilustracija - Foto izvor: Srbin.info

Banovi Borić i Kulin

Po raspadu države Višeslovića-Vlastimirovića Bosna i Raška su najduže izgleda ostale lojalne njihovim potomcima. Bosna srpska srednjevekovna oblast je potpala pod Ugarsku dominaciju. Tokom ove dominacije Ugari su na vlast u Bosni doveli bana Borića, koji je velikaš najverovatnije iz Slavonije. Bio je rimske vere, a po narodnosti verovatno Slavonac ili Slovinac( ovaj narod je pred Turcima u 16.veku napustio Slavoniju, naselio današnju Sloveniju, a u njihove zemlje došli su Srbi i Hrvati).

Borić je često ratovao, te ga najviše znamo po tome. Uspeo je da oslobodi zemlju od uticaja iz Ugarske i Dalmacije, a ratovao je i sa Dubrovnikom. Sukob sa Dubrovnikom je bio zato što su lokalnog episkopa Milovana, Dubrovčani pokušali da preskoče u crkvenoj jurisdikciji. Komandant Borićeve vojske bio je Tomaš Vukmirović lokalni srpski velikaš iz Bosne. U potonjim izvorima se navodi da je Borić oženio njegovu sestru, koja se zvala navodno lavica, ali nemamo potvrdu za to. Ratovao je protiv Ugarske , a i protiv Vizantije. U sukobima u Raškoj podržavao je Stefana Nemanju, a njegova ćerka vera se udala za Nemanjinog brata Miroslava.

Borić je umro 1168.godine, a njegovi potomci su preuzeli vlast na njegovim posedima
u Slavoniji. Postoje teorije da je predak potonjoj srpskoj dinastiji Kotromanića, koja
je vladala Bosnom. Tokom ovih borbi Srem je bio teritorija koja prelazi iz vlasti Vizantije pod Ugarsku, te obrnuto.

Ban Kulin

Ban Kulin je na vlast doašo posle Borića, ali ne znamo tačnu godinu.
Njegova vlast je mahom bila mirna sem jednog ratnog pohoda 1183.godine kada je
ratovao sa Ugarima protiv vizantije. Kulin je poznat po svojoj povelji Dubrovčanima
1189.godine gde sve svoje podanike zove Srbima, a trgovcima iz ovog grada daje jako
velika prava. U Dubrovniku je postojala izreka od Kulina Bana i dobrijeh dana.

Kulin je postao jako specifičan i zbog verskog pitanja. Naime na prostorima srpskih zemalja, a pogotovo Bosne i Dalmacije bile su isprepletane Pravoslavna i Rimokatolička crkva, a tokom ovog perioda, posebno proterivanjem jeretika iz Raške ovde se formira i jeretička hrišćanska crkva „Crkva bosanska“.

Kulin je verovatno bio njen pripadnik. Kulin je formalno priznavao vlast Ugarske, a jeres u Bosni je sa podozrenjem gledana i od strane Ugara i od strane Raške. Kulina je nasledio njegov sin Stefan, o kome samo znamo da je bio pripadnik jeretičke „crkve bosanske“. O ovoj srpskoj oblasti znamo više tak za vreme Mateja Ninoslava, sina lokalnog srpskog velikaša Radivoja.

 

Fotografije preuzete sa sr.wikipedia.org

Autor: Borisav Đondović, master istoričar, doktorand na odeljenju za istoriju Filozofskog fakulteta u Beogradu

Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Znamenite ličnosti i vladari – Kralj Vladislav