Srbija i srpske zemlje na Balkanu – Znamenite ličnosti i događaji: Kuridžina Buna

Oglas

Kuridžina Buna

Kuridžina buna se odvijala 1704. godine, u Dalmaciji pod mletačkom vlašću. Pokrenuo ju je pravoslavni pop Petar Jagodić Kuridža, paroh Petrove crkve u Biovičinom Selu. To je bila buna siromašnog srpskog naroda protiv mletačke vlasti, odnosno skupljača „decime“ (poreza).

Kuridžina buna predstavlja i prvi ozbiljan pokret najzapadnije grupacije Srba, za stvaranje i obnovu srpske državnosti.

Odvijala se na području Severne Dalmacije odnosno Kninske Krajine. Prostor koji se
zapadno od Vrbasa pokazao kao prostor sa najizraženijim srpskim nacionalnim osećajima.

Buna je buknula u Bukovici i proširila se na Ravne Kotare. Osim Kuridže, među ustanicima su se isticali žegarski glavar Ilija Nanić i biogradski glavar Žabetić.

Datoteka:Petar Jagodić od Krnjače.JPG — Vikipedija, slobodna enciklopedija

Iako je Kuridža pozivao i stanovništvo kninskog, drniškog, skradinskog i šibenskog kraja na ustanak, on se nije proširio istočno od Krke. Pobunjenici su napadali skupljače decime, sve one koji se nisu priključili buni, a zabranili su i uvoz namirnica iz zadarskog zaleđa u grad. Od naroda su skupljali novac za potrebe bune.

Mletački generalni providur, Marin Zane, za vrijeme bune je boravio u Splitu.

Zapovjedio je svom zamjeniku, zadarskom kapetanu, da pod prijetnjom najstrožih kazni
pozove narod da odustane od nasilja i da svoje tegobe izloži vlasti. Na taj je poziv 7.000 oružanih buntovnika pod vođstvom sedamdesetorice glavara došlo pred Zadar i pozvalo kotarskog pukovnika kneza Posedarskog i serdare Radasovića, Smiljanića i Spingarola na pregovore u Crno. Nakon pregovora je Zane dobio izvještaj od serdara.

Poslao je serdare nazad da zaprijete pobunjenicima najstrožim kaznama.

Mletačka republika nije u Dalmaciji imala dovoljno oružane snage da uguši ustanak.

Zbog toga je providur Zane postepeno pridobijao glavare, pozivajući ih na razgovore u
Split, gdje su dobijali razna obećanja. Na kraju su ostali dosljedni samo Kuridža, Nanić i Žabetić, koji su se sklonili u Liku. Marin Zane je napustio upravu nad Dalmacijom 1705, a na njegovo mjesto je došao novi providur, Đustin da Riva. Njemu se iz progonstva obratio Kuridža sa molbom da sasluša izgnanike. Nakon što je primio svu trojicu i saslušao ih, vratili su se kući i nisu bili uznemiravani. Međutim, dolaskom novog providura, Vinćenca
Vendramina, Kuridža je uhapšen 1708. i bačen u tamnicu narednih 40 godina.

Umro je ubrzo nakon puštanja, star, iznemogao i skoro slijep. Nanić i Žabetić su bili
pomilovani, vjerovatno zbog potrebe rata sa Turcima.

Ono što je jako zanimljivo ustanici su se pozivali na Kosovski zavet, te su izneli pretenziju za stvaranje srpske nezavisne države, za neku vrstu ustaničke prestonice možemo uzeti selo Kistanje, između Knina i Benkovca. U istom selu su srpske patriote donele odluku jula 1941-godine da se krene u opšti ustanak protiv NDH.

Previous articleRecept koji se u Vojvodini prenosi s kolena na koleno
Next articleUpali Subotičanu u stan – Svađa, krađa pa bekstvo