Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Naseljavanje Žumberka

Oglas

Naseljavanje Žumberka

Žumberak je oblast koja se nalazi na današnjoj granici Slovenije i Hrvatske.

Postoji istoimena planina i naseljeno mesto. Tokom 16.veka ovaj prostor je pripadao Austrijskom carstvu. Tokom ratova sa Turcima Srbi u turskoj vojnoj službi uspostavljaju kontakt sa Austrijancima 1527.godine. Ovo je dovelo do toga da je prva grupa Srba prešla na stranu Ferdinanda Habzburškog, te da su oni naseljeni na planini Žumberak 1529.godine najkasnije, po turskom porazu pod Bečom.

Ovi Srbi su bili mahom sa planine Dinare i njenog podnožija, tadašnje Dalmacije, mada danas gledano sa obe strane Dinare i dalmatinske i Bosanske Krajine. Tokom 1530.godine još 50 srpskih porodica je došlo u ovaj kraj, naseljavanje je nastavljeno i narednih godina. Jedna veća grupa sa reke Cetine u Dalmaciji došla je 1531.godine, njih oko hiljadu, grupe Srba su dolazile u Žumberak su bili i iz Srba u Lici, sa reke Une u Bosanskoj Krajini. Car Ferdinand I je 1535.godine dao prava srpskim uskocima u zamenu za vojnu službu. Tada je bilo oko 7000 Srba u Žumberku, poslednja baš velika grupa je pristigla u Žumberak 1538.godine. Takođe su bili sa reke Cetine i iz Srba u Lici.

Žumberak je postao osnov formiranja Karlovačkog i Varaždinskog generalata, te uopšte vojne granice, odnosno Vojne Krajine, po principu Žumberka, naseljeni su i Kordun i Banija. Srbi su iz Like, Dalmacije i Bosne naseljavali ovaj prostor. Iako je bilo gomila neuspelih pokušaja da ospore srpsko prisustvo i većnu u Dalmaciji i Lici tokom srednjeg veka. Tako da su ovo jedini prostori gde su Srbi pod najezdom Turaka se zapravo proširili i demografski ih preuzeli. U drugoj polovini 18.veka Žumberak je izdvojen iz Vojne Krajine, a pravoslavni sveštenici su zamenjeni unijatskim. Krenulo je eksperimentalno prevođenje Srba u drugu veru, a potom i naciju.

Ostaci pravoslavnog srpskog stanovništva proterani su 1991.godine iz Žumberka, kada su činili oko 13% stanovništva. Srbi su tada naselili Žumberak (danas u Hrvatskoj), Metliku, Černomelj (danas Slovenija), Poljan i Lož, sela i krajeve koje su Turci prilično opustošili. Celokupno stanovništvo ovog prostora je srpskog etničkog porekla, ali su prekršteni i odnarođeni, sem manjeg dela, koji je na kraju proteran.

Fotografije preuzete sa sr.wikipedia.org

 

Autor: Borisav Đondović, master istoričar, doktorand na odeljenju za istoriju Filozofskog fakulteta u Beogradu

 

Srbija i srpske zemlje na Balkanu: Dubrovačka‌ ‌republika‌ ‌

Previous articleNa današnji dan 16. mart
Next articlePočela sednica Kriznog štaba, očekuje se pooštravanje mera