Na tragu epohalnog otkrića-Metodijev grob u Mačvanskoj Mitrovici?

SHARE

Poraslo interesovanje naučne javnosti za Sirmijum u svetu ponovo je iznelo na svetlost dana hipoteze američkih arheologa o grobu slobenskog prosvetitelja Metodija, na mestu hrišćanskog kultnog kompleksa u Mačvanskoj Mitrovici.

vojvodinainfo

Mada u prilog tezi ne postoje materijalni dokazi lokalitet „Zidine“ je od izetnog naučnog značaja.

Naučni skup u Carskoj palati

-Nedavno održan naučni skup svetski priznatih stručnjaka iz oblasti istorije i arheologije u Vizitorskom centru carske palate Sirmijuma na temu prosvetiteljskog rada braće Kirila i Metodija imao je za cilj da se naučna javnost podstakne na dalja istraživanja.

S’ obzirom na to da se radi o temi od svetskog značaja moramo nastaviti sa konzervatorskim radovima i istraživanjima arheološkog lokaliteta ’’Zidine’’, rekao je Ljubiša Šulaja,
direktor Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Sremskoj Mitrovici, naglašavajući ogroman značaj da se konačno dođe do pouzdanih podataka , pošto nijedno drugo mesto u svetu nema toliko elemenata koje ovo grobno mesto vezuju za Metodija.

Imre Boba još 1967. tvrdio da se Metodijev grob nalazi u Mačvanskoj Mitrovici

Američki arheolog Majkl Verner, vrsni poznavalac istorije Sirmijuma koji je i privatno vezan za Sremsku Mitrovicu, još pre deceniju obnovio je interesovanje za hipotezu Imrea Bobe, američkog arheologa mađarskog porekla iznetu prvi put davne 1967.godine da se Metodijev grob nalazi upravo u Mačvanskoj Mitrovici.

Konzervatorski radovi na lokalitetu „Zidine“ ili „Širingrad“ vršeni su 1969, 1970, 1972. i 1973.godine. Arheološka istraživanja potvrdila su postojanje ostataka četiri sakralne građevine podignute jedna iznad druge. Sama ta činjenica svedoči, kako tvrde arheolozi, da se radi o kultnom mestu vezanom za svetog Irineja prvog sirmijumskog episkopa pogubljenog 304.godine.

Metodije sirmijumski episkop

Po pisanim izvorima, Metodija je rimska stolica postavila za arhiepiskopa Morave Panonske, za koju se pretpostavlja da se nalazila na desnoj obali Save, na mestu današnje Mačve.

U 9.veku taj deo Sirmijuma nalazio se pod Bugarima koji su u to vreme primili hrišćanstvo i gde je osnovana episkopija.

Imre Boba svoju hipotezu zasnovao je na činjenici da je treća po redu crkva na lokalitetu „Zidine“ zapravo episkopska Metodijeva crkva, jer je baš on nasledio Andronika, koji je naslednik svetog Irineja.

U prilog tezi govori i podatak o danu smrti obojice – 6.april, kao
i nepostojanje bilo kakvih pisanih podataka nakon Metodijevog sirmijumskog perioda. Zbog svega se i pretpostavlja da je Metodije umro u Moravskoj, tj.u Sirmijumu.

Popović negira Bobinu tezu

Međutim, pokojni arheolog Vladislav Popović, osnivač Centra za naučna i arheološka istraživanja Sirmijuma u svojoj knjizi „Sirmijum grad careva i mučenika“ odbacuje Bobinu hipotezu kao neosnovanu.

Prema Popoviću, Boba je izneo smelu pretpostavku da je grob, pronađen levo od oltara u trećoj crkvi, zapravo Metodijev grob. U grobnici na grudima pokojnika nađen je srebrni pozlaćeni krst sa grčkim natpisom i predstavom raspeća, koji se čuva u Muzeju Srema.

Za njega, međutim, Popović tvrdi da po ikonografskom prikazu mrtvog Hrista pripada 11. a ne 9.veku.

Kako saznajemo, za sada je utvrđivanje Metodijevog identiteta DNK analizom moštiju pronađenih u Mačvanskoj Mitrovici, koje se inače čuvaju u SAD, nemoguće.

Kirilo i Metodije-istoriografski podaci

Metodije (826-885.) je vizantijski monah i misionar koji je sa bratom Konstantinom (Ćirilom) (827-869.) doneo pismenost i hrišćanstvo Slovenima i bio prvi slovenski arhiepiskop.

Na poziv moravskog kneza Rastislava vizantijski car ih šalje da suzbiju germanski uticaj.

U istorji je ostalo poznato da su braća iz Soluna tvorci prvog slovenskog pisma glagoljice. Zbog svog rada i optužbi latinskog sveštenstva Metododije je tri godine boravio u tamnici, nakon čega se ponovo vraća u Moravsku gde i umire.

Dok se Kirilov grob nalazi u Rimu, za Metodijev postoje hipoteze da je u Mačvanskoj Mitrovici.

Autor: Narcisa Božić

vojvodinainfo